1 Rzekłem ja do serca mego: Nuże teraz doświadczę cię w weselu, używajże dobrych rzeczy; ale i toć marność.2 Śmiechowi rzekłem: Szalejesz, a weselu: to czynisz?3 Przemyślałem w sercu swem, abym pozwolił wina ciału memu,(serce jednak swoje sprawując mądrością) i abym się trzymał głupstwa dotąd, ażbym , coby lepszego było synom ludzkim czynić pod niebem, przez wszystkie dni ich.4 Wielkiem sprawy wykonał; pobudowałem sobie domy, nasadziłem sobie winnic;5 Naczyniłem sobie ogrodów, i sadów, i naszczepiłem w nich drzew wszelakiego owocu;6 Pobudowałem sobie stawy ku odwilżaniu przez nie lasu, w którym rośnie drzewo;7 Nabyłem sobie sług i dziewek, i miałem czeladź w domu moim; do tego i stada wołów, i wielkie owiec miałem nad wszystkich, którzy byli przedemną w .8 Zgromadziłem też sobie srebro i złoto, i klejnoty od królów i krain. Sporządziłem też sobie śpiewaków i śpiewaczki, i inne rozkosze synów ludzkich, i muzyczne naczynia rozliczne.9 A tak stałem się wielkim i możniejszym nad wszystkich, którzy byli przede mną w Jeruzalemie; mądrość moja zostawała przy mnie.10 A , czego pożądały oczy moje, nie zabraniałem im, anim odmawiał sercu memu żadnego wesela; ale serce moje weseliło się ze wszystkiej pracy mojej. A toć był dział mój ze wszystkiej pracy mojej.11 Lecz gdym się obejrzał na wszystkie sprawy swoje, które czyniły ręce moje, i na prace, którem podejmował pracując: oto wszystko marność, i ducha, i nic pożytecznego pod słońcem.12 obróciłem się do tego, abym się przypatrywał mądrośći, i szaleństwu, i głupstwu; (bo cóżby człowiek czynił ten, który nastanie po królu? to, co już inni czynili.)13 I obaczyłem, jest pożyteczniejsza mądrość niżeli głupstwo, tak jako jest pożyteczniejsza światłość, niżeli ciemność.14 Mądry ma oczy w głowie swej, ale głupi w ciemnościach chodzi; a wszakżem poznał, że jednakie przygody na wszystkich przychdzą.15 Dlategom rzekł w sercu mojem: Mali mi się tak dziać, jako się głupiemu dzieje, przeczżem go ja mądrośćią przeszedł? Przetożem rzekł w sercu mojem: I toć jest marność.16 nie na wieki będzie pamiątki mądrego i głupiego, dlatego, iż to, co teraz jest, we dni przyszłe wszystkiego zapomną; a jako umiera mądry, tak i głupi.17 Przetoż mi żywot omierzł; bo mi się nie podoba żadna rzecz, która się dzieje pod słońcem; albowiem wszystkie są marnością, i utrapieniem ducha.18 Nawet omierzła mi i wszystka praca moja, którąm podejmował pod słońcem, przeto, że ją zostawić muszę człowiekowi, który nastanie po mnie.19 A kto wie, będzieli mądrym, czyli głupim? a będzie panował nad wszystką pracą moją, którąm prowadził, i w którejm był mądry pod słońcem. Aleć i to marność.20 I przypadłem na to, abym zwątpił w sercu mojem o wszystkiej pracy, którąm się mądrze bawił pod słońcem.21 Nie jeden człowiek pracuje mądrze, i umiejętnie, i sprawiedliwie; a wszakże to innemu, który nie robił na to, za dział zostawi. I toć marność i wielka bieda.22 Bo cóż ma człowiek ze wszystkiej pracy swej, i z usiłowania serca swego, które podejmuje pod słońcem?23 Ponieważ wszystkie dni jego są bolesne, a zabawa jego jest frasunek, tak iż i w nocy nie odpoczywa serce jego. I toć jest marność.24 nie lepsza człowiekowi, aby jadł i pił, i dobrze uczynił swojej z pracy swojej? alemci widział, że i to z ręki Bożej pochodzi.25 Albowiem któżby słuszniej miał jeść, i pożywać tego nad mię?26 Bo człowiekowi, który mu się podoba, daje mądrość, , i ; ale grzesznikowi daje frasunek, aby zbierał i zgromadzał, coby zostawił temu, który się podoba Bogu. I toć jest marność, a utrapienie ducha.
1 Każda rzecz ma swój czas, i każde przedsięwzięcie ma swój czas pod niebem.2 Jest czas rodzenia i czas umierania; czas sadzenia, i czas wycinania tego, co sadzono;3 Czas zabijania, i czas leczenia; czas rozwalania, i czas budowania;4 Czas płaczu, i czas śmiechu; czas smutku, i czas skakania;5 Czas rozrzucania kamieni, i czas zbierania kamieni; czas obłapiania, i czas oddalenia się od obłapiania;6 Czas szukania, i czas stracenia; czas chowania, i czas odrzucenia;7 Czas rozdzierania, i czas zszywania; czas milczenia, i czas mówienia;8 Czas miłowania, i czas nienawidzenia; czas wojny, i czas pokoju.9 ma ten, co pracuje, z tego, około czego pracuje?10 Widziałem pracę, którą dał Bóg synom ludzkim, aby się nią bawili.11 dobrze czyni czasu swego; i żądość świata dał do serca ich, choć człowiek dzieła tego, które Bóg sprawuje, ani początku, ani końca nie dochodzi.12 Stąd wiem, że nic lepszego nie mają, aby się weselili, a czynili dobrze za swego.13 i to, gdy każdy człowiek je i pije, i używa dobrze wszystkiej pracy swojej, jest dar Boży.14 Wiem i to, że cokolwiek Bóg czyni, trwa na wieki; i że się do tego nic nie może przydać, ani z tego co ująć; a czyni to Bóg, aby się bali jego.15 To, co było, teraz jest, a co będzie, już było; Bóg odnawia to, co przeminęło.16 Nadtom jeszcze widział pod słońcem na miejscu sądu niepobożność, a na miejscu sprawiedliwości niesprawiedliwość.17 I rzekłem w sercu swem: Sprawiedliwego i niezbożnego Bóg sądzić będzie; bo czas każdemu przedsięwzięciu i każdej sprawy tam będzie.18 rzekłem w sercu swem o sprawie synów ludzkich, że im Bóg okazał, aby wiedzieli, że są podobni bydłu.19 Bo przypadek synów ludzkich, i przypadek bydła, jest przypadek jednaki. Jako umiera ono, tak umiera i ten, i ducha jednakiego wszyscy mają, a nie ma człowiek nic więcej nad bydlę; bo wszystko jest marność.20 Wszystko to idzie na jedno miejsce; a wszystko jest z prochu, i wszystko się zaś w proch obraca.21 A któż wie, że duch synów ludzkich wstępuje w górę? a duch bydlęcy, że zstępuje pod ziemię?22 obaczyłem, że człowiekowi nic lepszego, jedno się z pracy swej, gdyż to jest dział jego; albowiem któż go do tego przywiedzie, aby poznał to, co ma być po nim?
1 Aniołowi zboru Efeskiego napisz: To mówi ten, który trzyma gwiazd w prawej ręce swojej, który się przechadza w pośród siedmiu świeczników złotych:2 Znam uczynki twoje i pracę twoję, i cierpliwość twoję, a nie możesz cierpieć złych i doświadczyłeś tych, którzy się mienią być Apostołami, a nie są, i znalazłeś ich, że są kłamcami;3 I masz cierpliwość, i znaszałeś i pracowałeś dla imienia mego, a nie ustałeś.4 Ale mam nieco przeciwko tobie, żeś miłość twoję pierwszą opuścił.5 Pamiętajże , skądeś wypadł, a pokutuj i czyń uczynki pierwsze; a nie chcesz, przyjdę przeciwko tobie rychło, a poruszę świecznik twój z miejsca swego, jeźlibyś nie pokutował.6 Ale to masz, iż nienawidzisz uczynków Nikolaitów, których i ja nienawidzę.7 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: Temu, co zwycięży, dam jeść z drzewa , które jest w pośrodku raju Bożego.8 A Aniołowi zboru Smyrneńskiego napisz: To mówi pierwszy i ostatni, który był umarł i ożył:9 Znam uczynki twoje i ucisk, i ubóstwo, (aleś bogaty), i bluźnierstwo tych, którzy się powiadają być Żydami, a nie są, ale są bóżnicą szatańską.10 Nic się nie bój tego, co masz cierpieć. Oto wrzuci dyjabeł niektórych z was do więzienia, abyście byli doświadczeni; i będziecie mieli ucisk przez dziesięć dni. Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci koronę żywota.11 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: Kto zwycięży, nie będzie obrażony od wtórej śmierci.12 A Aniołowi zboru Pergameńskiego napisz: To mówi ten, który ma miecz on z obydwóch stron ostry;13 Znam uczynki twoje i gdzie mieszkasz, to jest, gdzie jest szatańska, a iż trzymasz imię moje i nie zaprzałeś się wiary mojej, i w one dni, w które Antypas, świadek mój wierny, zabity jest u was, gdzie szatan mieszka.14 Ale mam nieco przeciwko tobie, iż tam masz tych, którzy trzymają naukę Balaamową, który uczył Balaka, aby wrzucił zgorszenie przed syny Izraelskie, żeby jedli rzeczy ofiarowane i płodzili.15 Także masz i tych, którzy trzymają naukę Nikolaitów, co ja mam w nienawiści.16 Pokutujże: a jeźli nie będziesz, przyjdę przeciwko tobie w rychle i będę walczył z nimi mieczem ust moich.17 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: Temu, co zwycięży, dam jeść z onej manny skrytej i dam mu kamyk biały, a na onym kamyku imię nowe napisane, którego nikt nie zna, tylko ten, który je przyjmuje.18 A Aniołowi zboru Tyjatyrskiego napisz: To mówi syn Boży, który ma oczy swoje jako płomień ognia, a nogi jego podobne są mosiądzowi:19 Znam uczynki twoje i miłość, i posługi, i wiarę, i cierpliwość twoję, i uczynki twoje, a że ostatnich rzeczy więcej jest niż pierwszych.20 Ale mam nieco przeciwko tobie, iż niewieście Jezabeli, która się mieni być prorokinią, dopuszczasz uczyć i zwodzić sługi moje, żeby wszeteczeństwo płodzili i rzeczy bałwanom ofiarowane jedli.21 I dałem jej czas, aby pokutowała z wszeteczeństwa swego; ale nie pokutowała.22 Oto ja porzucę ją na łoże i tych, którzy z nią cudzołożą, w ucisk wielki, jeźliby nie pokutowali z uczynków swoich:23 A dzieci jej pobiję na śmierć; i poznają wszystkie zbory, żem ja jest ten, który się badam nerek i serc; i dam każdemu z was według uczynków waszych.24 A wam mówię i drugim, którzyście w Tyjatyrzech, którzykolwiek nie mają tej nauki i którzy nie poznali głębokości szatańskich, jako mówią: Nie włożę na was innego brzemienia.25 to, co macie, trzymajcie, aż przyjdę.26 A kto zwycięży i zachowa aż do końca uczynki moje, dam mu zwierzchność nad poganami.27 I będzie ich rządził laską żelazną; jako statki garncarskie skruszeni będą, jakom i ja wziął od Ojca mego.28 I dam mu gwiazdę poranną.29 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom.
1 Modlitwa Mojżesza, męża Bożego. Panie! tyś bywał ucieczką naszą od narodu do narodu.2 niżli góry stanęły i niżliś wykształtował ziemię, i okrąg świata, oto zaraz od wieku aż na wieki tyś jest Bogiem.3 Ty znowu człowieka w proch obracasz, a mówisz: Nawróćcie się synowie ludzcy.4 tysiąc lat przed oczyma twemi są jako dzień wczorajszy, który przeminął, i jako straż nocna.5 Powodzią porywasz ich; są jako sen, i jako trawa, która z poranku rośnie.6 Z poranku kwitnie i rośnie; ale w wieczór bywa pokoszona, i usycha.7 Albowiem od gniewu twego giniemy, a popędliwością twoją jesteśmy przestraszeni.8 Położyłeś nasze przed sobą, tajne występki nasze przed jasnością twego.9 Skąd wszystkie dni nasze nagle przemijają dla gniewu twego; jako słowa niszczeją lata nasze.10 Dni wieku naszego jest lat siedmdziesiąt, a kto duższy, lat ośmdziesiąt, a to, co najlepszego w nich, tylko kłopot i nędza, a gdy to pominie, prędko odlatujemy.11 Ale któż zna gniewu twego? albo kto bojąc się ciebie zna twoję?12 Nauczże nas obliczać dni naszych, abyśmy serce do mądrości.13 Nawróćże się, Panie! dokądże odwłaczasz? zlitujże się nad sługami twymi.14 Nasyćże nas z poranku miłosierdziem twojem; tak, abyśmy wesoło śpiewać i radować się mogli po wszystkie dni nasze.15 Rozweselże nas według dni, którycheś nas utrapił, według lat, którycheśmy doznali złego.16 Niech będzie znaczna przy sługach twoich sprawa twoja, a chwała twoja przy synach ich.17 Niech będzie przyjemność Pana, Boga naszego, przy nas, a sprawę rąk naszych utwierdź między nami, sprawę rąk naszych utwierdź, Panie!
Słowniczek archaizmów (36)
cóż
co
obaczył
zobaczyć, spojrzeć
żywot, żywota
życie; także: łono, brzuch
trzody
stado
jeruzalemie
Jerozolima
nadto
ponadto
wszystka, wszystko, wszystkiej, wszystkiego
cały, każdy
utrapienie
ucisk, cierpienie
niemasz
nie ma
przeto, przetoż
dlatego
iż
że
tedy
wtedy, zatem
albowiem
ponieważ, bo
wszakże
jednak, przecież
zaiste
naprawdę, zaprawdę
izali
czyż? (pytanie retoryczne)
duszy
życie, osoba, człowiek
umiejętność
wiedza, poznanie
wesele
radość
owszem
przeciwnie; owszem
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
acz
chociaż
oblicza
twarz; „przed obliczem” = w obecności
weselić
radować się
siedm
siedem
onej, onych, onym
ten, tamten
jeźli, jeźliby, jeźlibyś
jeśli
wżdy
jednak, mimo to
stolica
tron (także: stolica)
bałwanom
bożek, posąg bałwochwalczy
wszeteczeństwo, wszeteczeństwa
rozpusta, niemoralność
pierwej
wcześniej, najpierw
nieprawości
bezprawie, grzech
srogość
surowość
zapalczywość
gniew; gorliwość
przywiedli
przyprowadzę, przyprowadził
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Pierwsza miłość
Ap 2
Do kościoła w Efezie Pan mówi coś wyjątkowego: znam twoje uczynki, trud i cierpliwość, ale mam przeciw tobie, żeś opuścił pierwszą miłość swoją. Zbór działał, bronił nauki i wytrwał, ale pomału wygasło serce. To znamienne: można robić dużo dla Boga i oddalać się od Boga. Pan nie wzywa do nowego programu, lecz do trzech kroków: pamiętaj, odmień swoje serce i wróć do pierwszych uczynków. Dziś przypomnij sobie, co kiedyś robiłeś z radości dla Pana: może śpiewałeś, czytałeś Słowo z głodem albo rozmawiałeś o Nim z przyjaciółmi. Wróć do jednej takiej rzeczy, nie z obowiązku, lecz z miłości. Wieczorem wróć do tego w modlitwie i podziękuj Bogu za wszystko, co zdążył w tobie zrobić.
Modlitwa: Panie, tęsknię za pierwszą miłością do Ciebie. Rozpal moje serce na nowo i prowadź mnie z powrotem.