1 Przypowieści Salomona, syna Dawidowego, króla Izraelskiego,2 Dla poznania mądrości i ćwiczenia, ku wyrozumieniu powieści roztropnych;3 Dla pojęcia ćwiczenia w rozumie, w sprawiedliwości, w sądzie i w prawości;4 Dla podania prostakom ostrożności, młodemu , i opatrzności.5 Tych gdy mądry słuchać będzie, przybędzie mu nauki, a roztropny w radach opatrzniejszy będzie,6 Aby zrozumiał przypowieści, i wykłady ich, słowa mądrych i zagadki ich.7 Pańska jest początkiem umiejętności; ale głupi mądrością i ćwiczeniem gardzą.8 Słuchaj, synu mój! ćwiczenia ojca twego, a nie opuszczaj nauki matki twojej.9 Bo to przyda wdzięczności głowie twojej, i będzie łańcuchem kosztownym szyi twojej.10 Synu mój! jeżliby cię namawiali grzesznicy, nie przyzwalaj.11 Jeźlićby rzekli: Pójdź z nami, czyhajmy na krew, zasadźmy się na niewinnego bez przyczyny;12 Pożremyż ich żywo, jako grób, a całkiem, jako zstępujących w dół;13 Wszelkiej majętności kosztownej nabędziemy, napełnimy domy nasze korzyścią;14 Rzuć między nas los twój; mieszek jeden wszyscy mieć będziemy.15 Synu mójâ nie chodźże z nimi w drogę; zawściągnij nogi twojej od ścieżek ich.16 nogi ich ku złemu bieżą, i spieszą się na wylanie krwi.17 Bo jako próżno zastawiają sieci przed oczyma wszelkiego ptaka skrzydlastego:18 Tak i ci na krew swoję czyhają, a zasadzają się na swoję.19 Takieć są ścieszki każdego czyhającego na zysk, który duszę pana swego odbiera.20 Mądrość na dworzu woła, głos swój na ulicach wydaje.21 W największym zgiełku woła, u wrót bram, w miastach powieści swoje opowiada, mówiąc:22 Prostacy! dokądże się kochać będziecie w prostocie? a naśmiewcy pośmiewisko miłować będziecie? a głupi nienawidzieć umiejętności będziecie?23 Nawróćcież się na karanie moje; oto wam wydam ducha mojego, a podam wam do znajomości słowa moje.24 Ponieważem wołała, a nie chcieliście; wyciągałam rękę moję, a nie był, ktoby uważał;25 odrzuciliście radę moję, a karności mojej nie chcieliście przyjąć;26 ja w zginieniu waszem śmiać się będę, będę z was szydziła, gdy przyjdzie, czego się strachacie.27 Gdy przyjdzie jako spustoszenie, czego się strachacie, i gdy zginienie wasze przypadnie jako wicher, gdy przyjdzie na was ucisk i ;28 mię wzywać będą, a nie nie wysłucham; szukać mię będą z poranku, a nie znajdą mię.29 Przeto, mieli w nienawiści umiejętność, a bojaźni Pańskiej nie obrali sobie,30 Ani przestawali na radzie mijej, ale gardzili wszelką karnością moją:31 Przetoż będą używać owocu dróg swoich, a radami swemi nasyceni będą.32 Bo odwrócenie prostaków pozabija ich, a szczęście głupich wytraci ich.33 Ale kto mię słucha, bezpiecznie mieszkać będzie, a będzie wolny od strachu złych rzeczy.
1 Synu mój! przyjmiesz słowa moje, a przykazanie moje zachowasz u siebie;2 Nadstawiszli mądrości ucha twego, i nakłoniszli serca twego do roztropności;3 , jeźli na rozum zawołasz, a roztropności wezwieszli głosem swoim;4 Jeźli jej szukać będziesz jako srebra, a jako skarbów skrytych pilnie szukać będziesz:5 zrozumiesz Pańską, a znajomość Bożą znajdziesz.6 Pan daje mądrość, z ust jego pochodzi i roztropność.7 On zachowuje uprzejmym prawdziwą mądrość; on jest tarczą chodzącym w szczerości,8 Aby strzegli ścieżek sądu; on drogi świętych swoich strzeże.9 Tedy wyrozumiesz sprawiedliwość, i sąd, i prawość, i wszelką ścieszkę dobrą.10 Gdy mądrośu w serce twoje, a umiejętność twojej wdzięczna będzie:11 Tedy cię ostrożność strzedz będzie, a opatrzność zachowa cię.12 Wyrywając cię od drogi złej, i od człowieka mówiącego przewrotności;13 Od tych, którzy opuszczają ścieszki proste, udawając się drogami ciemnemi;14 Którzy się radują, gdy czynią złe, a weselą się w złośliwych przewrotnościach;15 Których ścieszki są krzywe, a sami są przewrotnymi na drogach swoich;16 Wyrywając cię od postronnej i obcej, która pochlebia łagodnemi słowy;17 Która opuszcza wodza młodości swojej, a przymierza Boga swojego zapomina.18 Bo się nachyla ku śmierci dom jej, a do umarłych ścieszki jej.19 Wszyscy, którzy do niej wchodzą, nie wracają się, ani trafiają na ścieszkę .20 A będziesz chodził drogą dobrych, a ścieżek sprawiedliwych będziesz przestrzegał.21 Albowiem cnotliwi będą mieszkali na ziemi, a szczerzy trwać będą na niej;22 Ale z ziemi wykorzenieni będą, a przewrotni będą z niej wygładzeni.
1 Synu mój! nie zapominaj mego, a przykazań moich niech strzeże serce twoje.2 Boć długości dni i lat , i pokoju przyczynią.3 Miłosierdzie i prawda niech cię nie opuszczają; uwiąż je u szyi twojej, napisz je na tablicy serca twojego.4 znajdziesz łaskę i rozum dobry przed oczyma Bożemi i ludzkiemi.5 Ufaj w Panu ze serca twego, a na rozumie twoim nie spolegaj.6 We wszystkich drogach twoich znaj go, a on prostować będzie ścieszki twoje.7 Nie bądź mądrym sam u siebie; ale się bój Pana, a odstąp od złego.8 To będzie zdrowiem żywotowi twemu, a odwilżeniem kościom twoim.9 Czcij Pana z majętności twojej, i z pierwiastek wszystkich dochodów twoich.10 A gumna twoje napełnione będą obfitością, i od wina nowego prasy twoje rozpadać się będą.11 Synu mój! karania Pańskiego nie odrzucaj, i nie uprzykrzaj sobie ćwiczenia jego.12 Bo kogo Pan miłuje, tego karze, a to jako ojciec, który się w synu kocha.13 Błogosławiony człowiek, który znajduje mądrość, i człowiek, który dostanie roztropności.14 Bo lepiej nią kupczyć, niżeli kupczyć srebrem: pożyteczniejszy nad złoto dochód jej.15 Droższa jest nad perły, a wszystkie najmilsze rzeczy twoje nie zrównają się z nią.16 Przedłużenie dni w prawicy jej, a w lewicy jej bogactwa i zacność.17 Drogi jej rozkoszne, i wszystkie ścieszki jej spokojne.18 Drzewem żywota jest tym, którzyby się jej chwycili; a którzy się jej trzymają, są błogosławionymi.19 Pan mądrością ugruntował ziemię, a roztropnością umocnił niebiosa.20 Umiejętnością jego rozstąpiły się przepaści, a obłoki rosą kropią.21 Synu mój! niech to nie odstępuje od oczów twych: strzeż prawdziwej mądrości i roztropności;22 I będą żywotem twojej, a ozdobą szyi twojej.23 Tedy będziesz chodził bezpiecznie droga twoją, a noga twoja nie potknie się.24 się układziesz, nie będziesz się lękał; a gdy się uspokoisz, wdzięczny będzie sen twój.25 Nie ulękniesz się strachu nagłego, ani spustoszenia bezbożników, gdy przyjdzie.26 Pan będzie ufaniem twojem, a nogi twojej będzie strzegł od samołówki.27 Nie zbraniaj się dobrze czynić potrzebującemu, gdy cię na to stanie, abyś dobrze czynił.28 Nie mów bliźniemu twemu: Idź, a wróć się, a jutroć dam; gdyż to masz u siebie.29 Nie knuj złego przeciwko bliźniemu twemu, gdyż on z tobą dowiernie mieszka.30 Nie wadź się z człowiekiem bez przyczyny, jeźliżeć nic złego nie wyrządził.31 Nie zajrzyj mężowi gwałt czyniącemu, a nie obieraj żadnej drogi jego.32 Albowiem przewrotny jest przed Panem; ale z szczerymi tajemnica jego;33 Przeklęstwo Pańskie jest w domu niezbożnika; ale przybytkowi sprawiedliwych błogosławi,34 Ponieważ on szydzi z pośmiewców, ale pokornym łaskę daje.35 Mądrzy dziedzicznie sławę osiędą, ale głupi odniosą zelżywość.
Słowniczek archaizmów (17)
umiejętność, umiejętności
wiedza, poznanie
bojaźń, bojaźni
cześć, lęk; „bojaźń Pańska” = cześć i posłuszeństwo wobec Boga
albowiem
ponieważ, bo
duszę, duszy
życie, osoba, człowiek
owszem
przeciwnie; owszem
wszystkę, wszystkiego
cały, każdy
przeto, przetoż
dlatego
utrapienie
ucisk, cierpienie
tedy
wtedy, zatem
iż
że
jeźli
jeśli
wnijdzie
wejdzie, wejść
niewiasty
kobieta
żywota
życie; także: łono, brzuch
niepobożni
bezbożni
zakonu
Prawo Mojżeszowe (Tora)
obrzydliwością
coś odrażającego w oczach Boga
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.