1 A zwoławszy Jezus dwunastu uczniów swoich, dał im moc i władzę nad wszystkimi dyjabły, i aby uzdrawiali choroby.2 I rozesłał je, żeby kazali królestwo Boże, i uzdrawiali niemocne.3 rzekł do nich: Nie bierzcie nic na drogę, ani laski, ani taistry, ani chleba, ani pieniędzy, ani dwóch sukien miejcie.4 A do któregokolwiek domu wnijdziecie, tamże zostańcie, i stamtąd wynijdźcie.5 A którzybykolwiek was nie przyjęli, wychodząc z miasta , i proch z nóg waszych otrząśnijcie na przeciwko nim.6 Wyszedłszy tedy, obchodzili wszystkie miasteczka, opowiadając , a wszędzie chore uzdrawiając.7 I usłyszał Herod, Tetrarcha, o , co się działo od niego, i był wątpliwym dla tego, że niektórzy powiadali, Jan zmartwychwstał.8 A niektórzy : Iż się ukazał; a drudzy, iż prorok jeden z onych starych zmartwychwstał.9 Tedy rzekł Herod: Janamci ja ściął; któż ten jest, o którym ja takie rzeczy słyszę? i pragnął go widzieć.10 A wróciwszy się Apostołowie, powiadali mu, cokolwiek czynili. A on wziąwszy je z sobą, ustąpił osobno na miejsce puste przy mieście, które Betsaida.11 Czego gdy się lud dowiedział, szedł za nim; a przyjąwszy je, mówił im o królestwie Bożem; a te, którzy uzdrowienia potrzebowali, uzdrawiał.12 A gdy się dzień począł skłaniać ku wieczorowi, przystąpiwszy oni dwunastu, rzekli mu: Rozpuść ten lud, aby odszedłszy do miasteczek okolicznych, i do wsi, i do gospód, znaleźli ; bośmy tu na miejscu pustem.13 Ale on rzekł do nich: Dajcież wy im jeść. A oni powiedzieli: Nie mamy więcej, tylko pięć chlebów i dwie ryby, oprócz żebyśmy szli, a kupili, na ten wszystek lud żywności.14 było mężów około pięciu tysięcy. I rzekł do uczniów swoich: Rozkażcie im usiąść w każdym rzędzie po pięćdziesiąt.15 I uczynili tak, i usiedli wszyscy.16 A on wziąwszy onych pięć chlebów i one dwie ryby, wejrzawszy w niebo, błogosławił im, i łamał i dawał uczniom, aby kładli przed on lud.17 I jedli, i nasyceni są wszyscy; i zebrano, co im zbyło z ułomków, dwanaście koszów.18 I stało się, gdy się on sam osobno modlił, że z nim byli uczniowie; i pytał ich mówiąc: Kimże mię być powiadają ludzie?19 A oni odpowiadając rzekli: Janem Chrzcicielem, a drudzy Elijaszem, a drudzy mówią, iż prorok niektóry z onych starych zmartwychwstał.20 I rzekł im: A wy kim mię być powiadacie? A odpowiadając Piotr rzekł: Chrystusem, onym Bożym.21 Ale on przygroziwszy im, , aby tego nikomu nie powiadali,22 Mówiąc: Że Syn człowieczy musi wiele cierpieć, a być odrzuconym od starszych ludu i od kapłanów i od nauczonych w Piśmie, i być zabitym, a trzeciego dnia zmartwychwstać.23 I mówił do wszystkich: Kto chce za mną iść, niech zaprze samego siebie, a niech bierze krzyż swój na każdy dzień, i naśladuje mię.24 Albowiem ktobykolwiek chciał zachować swoję, straci ją; a ktobykolwiek stracił duszę swą dla mnie, ten ją zachowa.25 Albowiem pomoże człowiekowi, choćby wszystek świat pozyskał, gdyby samego siebie stracił, albo sobie uszkodził.26 Albowiem ktokolwiek by się wstydził za mię i za słowa moje, za tego się Syn człowieczy wstydzić będzie, gdy przyjdzie w chwale swej i w ojcowskiej i świętych Aniołów.27 Aleć wam powiadam prawdziwie: Są niektórzy z tych co tu stoją, którzy nie ukuszą śmierci, aż oglądają królestwo Boże.28 I stało się po tych mowach, po ośmiu dniach, że wziąwszy z sobą Piotra i Jana i , wstąpił na górę, aby się modlił.29 A gdy się modlił, stał się inakszy kształt jego, i szaty jego stały się białe i świetne.30 A oto dwaj mężowie rozmawiali z nim, a ci byli Mojżesz i Elijasz;31 Którzy pokazawszy się w sławie, powiadali o jego śmierci, którą miał podstąpić w .32 A Piotr i ci, którzy byli z nim, obciążeni byli snem, a ocuciwszy się, ujrzeli chwałę jego i onych dwóch mężów, którzy z nim stali.33 I stało się, gdy oni odeszli od niego, rzekł Piotr do Jezusa: Mistrzu! dobrze nam tu być; uczyńmy trzy namioty, tobie jeden i Mojżeszowi jeden i Elijaszowi jeden; nie wiedząc, co mówił.34 A gdy on to mówił, stał się obłok, i zacienił je; i bali się, gdy oni wchodzili w obłok.35 I stał się głos z obłoku mówiący: Ten jest Syn mój miły, tego słuchajcie.36 A gdy się stał on głos, znaleziony jest sam Jezus. A oni milczeli, i nie powiadali w one dni nikomu nic z tego, co widzieli.37 I stało się , gdy oni zstąpili z góry, że mu lud wielki zabieżał.38 A oto mąż z onego ludu zawołał, mówiąc: Nauczycielu! proszę cię, wejrzyj na syna mego; boć jedynego mam.39 A oto duch zły popada go, a zaraz krzyczy, a on rozdziera go, śliniącego się, a zaledwie odchodzi od niego, skruszywszy go.40 I prosiłem uczniów twoich, aby go wygnali; ale nie mogli.41 Tedy Jezus odpowiadając rzekł: O rodzaju niewierny i przewrotny! dokądże z wami będę, i dokądże was cierpieć będę? Przywiedź tu syna twego.42 A wtem, gdy on przychodził, rozdarł go dyjabeł i roztargał; ale Jezus zgromił ducha nieczystego i uzdrowił młodzieńca, i oddał go ojcu jego.43 I zdumieli się wszyscy nad wielmożnością Bożą. A gdy się wszyscy dziwowali wszystkim rzeczom, które czynił Jezus, rzekł do uczniów swoich:44 Składajcie wy do uszów waszych słowa te: albowiem Syn człowieczy ma być wydany w ręce ludzkie.45 Lecz oni nie rozumieli słowa tego, i było zakryte od nich, że go pojąć nie mogli, i nie śmieli go pytać o to słowo.46 I wszczęła się gadka między nimi, kto by z nich był największym.47 A Jezus widząc myśl serca ich, wziąwszy dziecię, postawił je podle siebie,48 I rzekł im: Ktobykolwiek przyjął to dzieciątko w imieniu mojem, mnie przyjmuje; a ktobykolwiek mnie przyjął, przyjmuje onego, który mię posłał: albowiem kto jest najmniejszy między wszystkimi wami, tenci będzie wielkim.49 A Jan odpowiadając, rzekł: Mistrzu! widzieliśmy niektórego w imieniu twojem dyjabły wyganiającego, i zabranialiśmy mu, przeto że za tobą z nami nie chodzi.50 I rzekł do niego Jezus: Nie zabraniajcie mu; bo kto nie jest przeciwko nam, za nami jest.51 I stało się, gdy się wypełniły dni, aby był wzięty w górę, że się on na to udał, aby szedł do Jeruzalemu.52 Tedy posłał posły przed sobą; którzy weszli do miasteczka Samarytańskiego, aby mu nagotowali gospodę.53 Lecz oni go nie przyjęli, przeto że oblicze jego obrócone było do Jeruzalemu.54 A widząc to uczniowie jego, Jakób i Jan, rzekli: Panie! chceszże, iż rzeczemy, aby ogień zstąpił z nieba i spalił je, jako i Elijasz uczynił?55 Ale Jezus obróciwszy się, zgromił je, i rzekł: Nie wiecie wy, jakiego jesteście ducha.56 Albowiem Syn człowieczy nie przyszedł, zatracać dusz ludzkich, ale zachować. I szli do inszego miasteczka.57 I stało się, gdy oni szli, że w drodze rzekł niektóry do niego: Pójdę za tobą, gdziekolwiek pójdziesz, Panie!58 A Jezus mu rzekł: Liszki mają jamy, i ptaszki niebieskie gniazda; ale Syn człowieczy nie ma, gdzie by głowę skłonił.59 I rzekł do drugiego: Pójdź za mną! Ale on rzekł: Panie! dopuść mi odejść i pogrześć ojca mego.60 Ale mu Jezus rzekł: Niechaj umarli grzebią umarłych swoich; a ty poszedłszy, opowiadaj królestwo Boże.61 Rzekł też i drugi: Pójdę za tobą, Panie! ale mi pierwej dopuść pożegnać się z tymi, którzy są w domu moim.62 Rzekł do niego Jezus: Żaden, który by przyłożył rękę swoję do pługa, a oglądałby się nazad, nie jest sposobny do królestwa Bożego.
1 A potem naznaczył Pan i drugich siedmdziesiąt, i rozesłał je po dwóch przed swojem do każdego miasta i miejsca, do którego przyjść miał.2 I mówił im: Żniwoć wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież Pana żniwa, aby wypchnął robotników na żniwo swoje.3 Idźcież: Oto ja was posyłam jako baranki wpośród wilków.4 Nie noścież mieszka, ani taistry, ani obuwia, i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie;5 A do któregokolwiek domu wnijdziecie, naprzód mówcie: Pokój temu domowi.6 A tam był który syn pokoju, odpocznie nad nim pokój wasz; a jeźliż nie, wróci się do was.7 A w tymże domu zostańcie, jedząc i pijąc to, co mają; godzien jest robotnik zapłaty swojej; nie przechodźcie się z domu do domu.8 A do któregokolwiek miasta weszlibyście, a przyjęliby was, jedzcie, co przed was położą;9 I uzdrawiajcie niemocnych, którzy by w niem byli, a mówcie im: Przybliżyło się do was królestwo Boże.10 A do któregobyściekolwiek miasta weszli, a nie przyjęto by was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:11 I proch, który przylgnął do nas z miasta waszego, otrząsamy na was; to wiedzcie, że się do was przybliżyło królestwo Boże.12 A mówię wam: Sodomie w on dzień lżej będzie, niż miastu.13 Biada tobie, Chorazynie! biada tobie, Betsaido! bo gdyby się były w Tyrze i w Sydonie te cuda stały, które się stały w was, dawno by były w worze i w popiele siedząc pokutowały.14 Dlatego Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niżeli wam.15 A ty, Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz.16 Kto was słucha, mnie słucha: a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi onym, który mię posłał.17 A tak wrócili się oni siedmdziesiąt z , mówiąc: Panie! i dyjablić się nam poddawają w imieniu twojem.18 Tedy im rzekł: Widziałem szatana, jako błyskawicę z nieba spadającego.19 Oto wam daję moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach i po mocy nieprzyjacielskiej, a nic wam nie uszkodzi.20 Wszakże nie radujcie się z tego, iż się wam duchy poddawają; ale raczej radujcie się, że imiona wasze napisane są w niebiesiech.21 Onejże godziny rozradował się Jezus w duchu, i rzekł: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlątkom; zaprawdę, Ojcze! że się tak upodobało tobie.22 Wszystkie rzeczy dane mi są od Ojca mego, a nikt nie zna, kto jest Syn, tylko Ojciec, i kto jest Ojciec, tylko Syn, a komu by chciał Syn objawić.23 Tedy obróciwszy się do uczniów, rzekł im z osobna: Błogosławione oczy, które widzą, co wy widzicie.24 Bo powiadam wam, iż wiele proroków i królów żądali widzieć, co wy widzicie, ale nie widzieli; i słyszeć, co wy słyszycie, ale nie słyszeli.25 A oto niektóry zakonnik powstał, kusząc go i mówiąc: Nauczycielu! co czyniąc odziedziczę wieczny?26 A on rzekł do niego: W co napisano, jako czytasz?27 A on odpowiadając rzekł: Będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca twego, i ze wszystkiej twojej, i ze wszystkiej siły twojej, i ze wszystkiej myśli twojej; a bliźniego twego, jako samego siebie.28 I rzekł mu: Dobrześ odpowiedział; to czyń, a będziesz żył.29 A on chcąc samego siebie usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: I któż jest mi bliźni?30 Ale Jezus odpowiadając rzekł: Człowiek niektóry zstępował z do Jerycha, i wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiwszy.31 I przydało się, że kapłan niektóry szedł tą drogą, a ujrzawszy go, pominął.32 Także i , dostawszy się na ono miejsce, a przyszedłszy i ujrzawszy go, pominął.33 Ale Samarytanin niektóry jadąc, przyjechał do niego, a ujrzawszy, użalił się go.34 A przystąpiwszy zawiązał rany jego, a nalawszy oliwy i wina, i włożywszy go na bydlę swoje, wiódł go do gospody, i miał staranie o nim.35 A odjeżdżając, wyjął dwa grosze, i dał gospodarzowi, mówiąc: Miej o nim staranie, a cokolwiek wyłożysz, ja, gdy się wrócę, oddam ci.36 Któryż tedy z tych trzech zda się tobie bliźnim być onemu, co był wpadł między zbójców?37 A on rzekł: Ten, który uczynił miłosierdzie nad nim. Rzekł mu tedy Jezus: Idźże, i ty uczyń także.38 I stało się, gdy oni szli, że on wszedł do niektórego miasteczka, a niektóra, imieniem Marta, przyjęła go do domu swego.39 A ta miała siostrę, którą zwano Maryją, która usiadłszy u nóg Jezusowych, słuchała słów jego.40 Ale Marta roztargniona była około rozmaitej posługi; która przystąpiwszy, rzekła: Panie! i nie dbasz, że siostra moja mnie samą zostawiła, abym posługiwała? Rzeczże jej, aby mi pomogła.41 A odpowiadając Jezus rzekł jej: Marto, Marto! troszczysz się i kłopoczesz się około wielu rzeczy;42 Aleć jednego potrzeba. Lecz Maryja dobrą cząstkę obrała, która od niej odjęta nie będzie.
Słowniczek archaizmów (31)
tedy
wtedy, zatem
onego, onych, onemu, onym
ten, tamten
świadectwo
w Biblii często: przykazania Boże; „skrzynia świadectwa”
ewangieliję
ewangelia, Dobra Nowina
wszystek, wszystkiem, wszystkiej, wszystkiego
cały, każdy
iż
że
zasię
zaś, natomiast
elijasz
Eliasz
wżdy
jednak, mimo to
zowią
nazywają
żywność
pożywienie
albowiem
ponieważ, bo
rozkazał
polecić, nakazać; polecenie
przedniejszych
najznamienitszy, naczelny
duszę, duszy
życie, osoba, człowiek
cóż
co
jakoby
jak gdyby; żeby
jakób, jakóba
Jakub
oblicze, oblicza, obliczem
twarz; „przed obliczem” = w obecności
jeruzalemie, jeruzalemu
Jerozolima
przeto, przetoż
dlatego
nazajutrz
następnego dnia
pierwej
wcześniej, najpierw
jeźliby, jeźliż
jeśli
wszakże
jednak, przecież
weselem
radość
żywot
życie; także: łono, brzuch
zakonie
Prawo Mojżeszowe (Tora)
lewita
członek pokolenia Lewiego, sługa przy świątyni
nadto
ponadto
niewiasta
kobieta
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.