1 Pierwsze wprawdzie księgi napisałem, o Teofilu! o , co począł Jezus i czynić, i uczyć.2 Aż do dnia , którego dawszy Apostołom, które był przez Ducha Świętego obrał, wzięty jest w górę.3 Którym też samego siebie po męce swojej żywym stawił w wielu niewątpliwych dowodach, przez czterdzieści dni ukazując się im i mówiąc o królestwie Bożem.4 A zgromadziwszy je przykazał im, aby nie odchodzili z , ale czekali obietnicy ojcowskiej, o którejście mówić słyszeli ode mnie.5 Albowiemci Jan chrzcił wodą; ale wy będziecie ochrzczeni Duchem Świętym po niewielu tych dniach.6 A tak oni zszedłszy się, pytali go, mówiąc: Panie! w tym czasie naprawisz królestwo Izraelskie?7 Lecz on rzekł do nich: Nie wasza rzecz jest, znać czasy i chwile, które Ojciec w swojej mocy położył.8 Ale przyjmiecie moc Ducha Świętego, który przyjdzie na was; i będziecie mi świadkami i w Jeruzalemie, i we wszystkiej Judzkiej ziemi, i w , aż do ostatniego kraju ziemi.9 A to rzekłszy, gdy oni patrzali, w górę podniesiony jest, a obłok wziął go od oczów ich.10 A gdy za nim do nieba idącym pilnie patrzali, oto dwaj mężowie stanęli przy nich w białem odzieniu,11 I rzekli: Mężowie Galilejscy! stoicie, patrząc w niebo? Ten Jezus, który w górę wzięty jest od was do nieba, tak przyjdzie, jakoście go widzieli idącego do nieba.12 się wrócili do Jeruzalemu od góry, którą oliwną, która jest blisko Jeruzalemu, mając drogi przez jeden sabat.13 A gdy weszli, wstąpili na salę, gdzie mieszkali Piotr, i , i Jan, i Andrzej, i Filip, i Tomasz, Bartłomiej, i Mateusz, Jakób Alfeuszowy, i Szymon Zelotes, i Judas Jakóbowy.14 Ci wszyscy trwali jednomyślnie na modlitwie i prośbach, z żonami i z Maryją, matką Jezusową, i z braćmi jego.15 A w oneż dni, powstawszy Piotr w pośrodku uczniów, rzekł: (A był poczet osób zgromadzonych około sta i dwudziestu):16 Mężowie bracia! musiało się wypełnić ono pismo, które opowiedział Duch Święty przez usta Dawidowe o Judaszu, który był wodzem tych, co pojmali Jezusa;17 Bo był policzony z nami i dostał był cząstki tego usługiwania.18 Tenci wprawdzie otrzymał rolę z zapłaty niesprawiedliwości, a powiesiwszy się, rozpukł się na poły i wypłynęły wszystkie wnętrzności jego.19 I było to jawne wszystkim mieszkającym w Jeruzalemie, tak iż nazwano onę rolę własnym ich językiem Akieldama, to jest rola krwi.20 napisano w księgach Psalmów: Niechaj będzie mieszkanie jego puste, a niech nie będzie, kto by w niem mieszkał, a biskupstwo jego niech weźmie inny.21 Potrzeba tedy, aby jeden z tych mężów, którzy z nami bywali po wszystek czas, który Pan Jezus przebywał między nami,22 Począwszy od chrztu Janowego, aż do tego dnia, którego jest wzięty w górę od nas, był z nami świadkiem zmartwychwstania jego.23 I postawili dwóch: Józefa, którego zwano Barsabaszem, którego też nazywano Justem, i Macieja.24 A modląc się mówili: Ty Panie! który znasz serca wszystkich, okaż z tych dwóch jednego, któregoś obrał;25 Aby przyjął cząstkę usługiwania tego i apostolstwa, z którego wypadł Judasz, aby odszedł na miejsce swoje.26 I rzucili losy ich. I padł los na Macieja; a przyłączony jest spólnem zdaniem do jedenastu Apostołów.
1 A gdy przyszedł dzień pięćdziesiąty, byli wszyscy jednomyślnie .2 się stał z prędka z nieba szum, przypadającego wiatru gwałtownego i napełnił dom, siedzieli.3 I ukazały się im rozdzielone języki na kształt ognia, który usiadł na każdym z nich.4 I napełnieni są wszyscy Duchem Świętym, a poczęli mówić innemi językami, jako im Duch on dawał wymawiać.5 A byli w mieszkający , mężowie nabożni, z każdego narodu tych, którzy są pod niebem.6 A gdy się stał ten głos, zeszło się mnóstwo ludzi i strwożyli się, że je słyszał każdy z nich mówiące własnym językiem swoim.7 I zdumiewali się wszyscy, i dziwowali się, mówiąc jedni do drugich: oto ci wszyscy, którzy mówią, nie są Galilejczycy?8 A my od nich słyszymy każdy z nas swój własny język, w którymeśmy się urodzili?9 Partowie i Medowie, i Elamitowie, i którzy mieszkamy w Mezopotamii, w Judzkiej ziemi, i w Kapadocyi, w Poncie, i w Azyi;10 W Frygii, i w Pamfilii, w Egipcie, i w stronach Libii, która jest podle Cyreny, i przychodniowie Rzymscy; Żydowie, i nowonawróceni;11 Kreteńczycy, i Arabczycy; słyszymy ich, mówiących językami naszemi wielkie sprawy Boże.12 I zdumiewali się wszyscy, i dziwowali się, mówiąc jeden do drugiego: to ma być?13 Lecz drudzy naśmiewając się, mówili: Ci się młodem winem popili.14 A stanąwszy Piotr z jedenastoma, podniósł głos swój i przemówił do nich: Mężowie Judzcy i wszyscy, którzy mieszkacie w Jeruzalemie! niech wam to jawno będzie, a przyjmijcie w uszy słowa moje.15 nie są ci, jako wy mniemacie, pijani, gdyż dopiero jest trzecia na dzień godzina.16 Aleć to jest ono, co przepowiedziano przez proroka Joela:17 I będzie w ostateczne dni, (mówi Bóg): Wyleję z Ducha mego na wszelkie ciało, a prorokować będą synowie wasi i córki wasze, a młodzieńcy wasi widzenia widzieć będą, a starcom waszym sny się śnić będą.18 Nawet w oneż dni na sługi moje i na służebnice moje wyleję z Ducha mego, i będą prorokować;19 I ukażę cuda na niebie w górze i znamiona na ziemi nisko, krew, i ogień, i parę dymu.20 Słońce się obróci w ciemność, a księżyc w krew, przedtem niż przyjdzie on dzień Pański wielki i znaczny.21 I stanie się, że ktobykolwiek wzywał imienia Pańskiego, zbawion będzie.22 Mężowie Izraelscy! słuchajcie słów tych Jezusa, Nazareńskiego, męża od Boga wsławionego u was mocami i cudami, i znamionami, które czynił Bóg przez niego w pośrodku was, jako i wy sami wiecie;23 Tego za ułożoną radą i przejrzeniem Bożem wydanego wziąwszy, a przez ręce niezbożników ukrzyżowawszy, zabiliście.24 Którego Bóg wzbudził, rozwiązawszy boleści śmierci, jakoż było to niepodobne, aby od niej miał być zatrzymany.25 Albowiem o nim mówi Dawid: Upatrywałem zawsze Pana przed mojem; bo mi jest po prawicy, abym nie był wzruszony.26 rozweseliło się serce moje i rozradował się język mój, i ciało moje odpocznie w nadziei;27 Albowiem nie zostawisz mojej w piekle, a nie dasz świętemu twojemu oglądać skażenia.28 Oznajmiłeś mi drogi , a napełnisz mię radością przed obliczem twojem.29 Mężowie bracia! mogę bezpiecznie mówić do was o patryjarsze Dawidzie, żeć umarł i pogrzebiony jest, a grób jego jest u nas aż do dnia dzisiejszego.30 Będąc tedy prorokiem i wiedząc, że mu się Bóg obowiązał przysięgą, z owocu biódr jego według ciała miał wzbudzić Chrystusa, a posadzić na jego.31 To przeglądając, powiedział o zmartwychwstaniu Chrystusowem, iż nie została dusza jego w piekle, ani ciało jego widziało skażenia.32 Tegoć Jezusa wzbudził Bóg, czego my wszyscy jesteśmy świadkami.33 Prawicą tedy Bożą będąc wywyższony, a obietnicę Ducha Świętego wziąwszy od Ojca, wylał to, co wy teraz widzicie i słyszycie.34 Albowiemci Dawid nie wstąpił do nieba, lecz sam powiada: Rzekł Pan Panu memu, siądź po prawicy mojej,35 Aż położę nieprzyjacioły twoje podnóżkiem nóg twoich.36 Niechajże tedy wie zapewne wszystek dom Izraelski, że go Bóg i Panem, i Chrystusem uczynił, tego Jezusa, któregoście wy ukrzyżowali.37 A to słysząc, przerażeni są na sercu i rzekli do Piotra i do innych Apostołów: Cóż mamy czynić, mężowie bracia?38 Tedy Piotr rzekł do nich: Pokutujcie, a ochrzcij się każdy z was w imieniu Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów, a weźmiecie dar Ducha Świętego.39 Albowiemci wam ta obietnica należy i dziatkom waszym, i wszystkim, którzy daleko są, którekolwiek by powołał Pan, Bóg nasz.40 I wielą inszych słów oświadczał się i napominał je, mówiąc: Wyzwólcie się od tego rodzaju przewrotnego.41 Którzy tedy wdzięcznie przyjęli słowa jego, ochrzczeni są i przystało dnia onego dusz około trzech tysięcy.42 I trwali w nauce apostolskiej i w społeczności, i w łamaniu chleba, i w modlitwach.43 I przyszedł strach na każdą duszę, a wiele się znamion i cudów przez Apostołów działo.44 A wszyscy, którzy uwierzyli byli pospołu, i wszystkie rzeczy mieli spólne.45 A osiadłości i majętności sprzedawali, i udzielali ich wszystkim, jako komu było potrzeba.46 A na każdy dzień trwając zgodnie w kościele i chleb łamiąc po domach, przyjmowali pokarm z radością i w prostocie serdecznej.47 Chwaląc Boga i mając łaskę u wszystkiego ludu. A Pan przydawał zborowi na każdy dzień tych, którzy mieli być zbawieni.
1 A Piotr i Jan wstępowali do w godzinę modlitwy, dziewiątą.2 A mąż niektóry będąc chromy, zaraz z matki swojej był noszony, którego na każdy dzień sadzano u drzwi kościelnych, które zwano piękne, aby prosił jałmużny od tych, którzy wchodzili do kościoła.3 Ten ujrzawszy Piotra i Jana, że mieli do kościoła, prosił ich o jałmużnę.4 A Piotr z Janem pilnie na niego patrząc, rzekli: Wejrzyj na nas!5 on z pilnością patrzał na nie, spodziewając się co wziąć od nich.6 I rzekł Piotr: Srebra i złota nie mam; lecz co mam, to ci daję: W imieniu Jezusa Chrystusa Nazareńskiego wstań, a chodź.7 A ująwszy go za prawą rękę jego, podniósł go, a zarazem utwierdzone były nogi jego i kostki.8 I wyskoczywszy, stanął i chodził, a wszedł z nimi do kościoła, chodząc i skacząc, a chwaląc Boga.9 A widział go lud chodzącego i chwalącego Boga.10 I poznali go, to on był, który dla jałmużny siadał u drzwi pięknych kościelnych; i napełnieni są strachu i zdumienia nad tem, co mu się stało.11 A gdy się trzymał on chromy, który był uzdrowiony, Piotra i Jana, zbieżał się do nich wszystek lud do przysionka, który zwano Salomonowym, zdumiawszy się.12 Co widziąc Piotr, przemówił do ludu: Mężowie Izraelscy! się temu dziwujecie, albo czemu się nam tak pilnie przypatrujecie, jakobyśmy to własną mocą albo pobożnością uczynili, aby ten chodził?13 Bóg Abrahama i Izaaka i , Bóg ojców naszych, uwielbił Jezusa, Syna swego, któregoście wy wydali i zaparliście się go przed twarzą Piłatową, który go sądził być godnym wypuszczenia.14 A się świętego i sprawiedliwego zaparli, a prosiliście o mężobójcę, aby wam był darowany.15 I zabiliście dawcę żywota, którego Bóg wzbudził od umarłych, czego my świadkami jesteśmy.16 A przez wiarę w imię jego, tego, którego wy widzicie i znacie, utwierdziło imię jego; wiara, mówię, która przez niego jest, dała temu to zupełne zdrowie przed was wszystkich.17 Ale teraz, bracia! wiem, to z niewiadomości uczynili, jako i wasi.18 Lecz Bóg, co przez usta wszystkich proroków swoich przepowiedział, iż Chrystus jego cierpieć miał, to tak ziścił.19 pokutujcie, a nawróćcie się, aby były zgładzone grzechy wasze.20 Gdyby przyszły czasy ochłody od obliczności Pańskiej, a posłałby onego, który wam opowiedziany jest, Jezusa Chrystusa.21 Który niebiosa ma objąć aż do czasu naprawienia wszystkich rzeczy, co był przepowiedział Bóg przez usta wszystkich świętych swoich proroków od wieków.22 Mojżesz do ojców rzekł: Proroka wam wzbudzi Pan, Bóg wasz, z braci waszych, jako mię; onego słuchać będziecie we wszystkiem, cokolwiek do was mówić będzie.23 I stanie się, że każda , która by nie słuchała tego proroka, będzie wygładzona z ludu.24 Aleć i wszyscy prorocy od Samuela i od innych po nim, ilekolwiek ich mówiło, przepowiadali też te dni.25 Wy jesteście synami prorockimi i przymierza, które postanowił Bóg z ojcami naszymi, mówiąc do Abrahama: A w twojem błogosławione będą wszystkie narody ziemi.26 Wamci naprzód Bóg wzbudziwszy Syna swego Jezusa, posłał go, aby wam błogosławił; żeby się każdy z was odwrócił od złości swoich.
Słowniczek archaizmów (32)
wszystek, wszystkiem, wszystkiej, wszystkiego
cały, każdy
onego
ten, tamten
rozkazanie
polecić, nakazać; polecenie
jeruzalemie, jeruzalemu
Jerozolima
iż, iżby
że
izali
czyż? (pytanie retoryczne)
samaryi
Samaria
przecz
dlaczego
tedy
wtedy, zatem
zowią
nazywają
jakób, jakóba
Jakub
pospołu, społem, wespół
razem
albowiem
ponieważ, bo
jakoby
jak gdyby; żeby
kędy
gdzie
żydowie
Żydzi
jakoż
a więc, jakże
cóż
co
wżdy
jednak, mimo to
obliczem
twarz; „przed obliczem” = w obecności
przetoż
dlatego
nadto
ponadto
dusza, duszę, duszy
życie, osoba, człowiek
żywota
życie; także: łono, brzuch
stolicy
tron (także: stolica)
kościoła
zbór; wspólnota wierzących
wnijść
wejdzie, wejść
wyście
wy jesteście
żeście
że jesteście
książęta
przywódca, władca, wódz
zaiste
naprawdę, zaprawdę
nasieniu
potomstwo
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.