1 W on czas szedł Jezus w sabat przez zboża, a uczniowie jego łaknęli, i poczęli rwać kłosy i jeść.2 A ujrzawszy to Faryzeuszowie, rzekli mu: Oto uczniowie twoi czynią, czego się nie godzi czynić w sabat.3 A on im rzekł: Izaście nie czytali, co uczynił Dawid, gdy łaknął, on i ci, którzy z nim byli?4 Jako wszedł do domu Bożego, i chleby pokładne jadł, których mu się nie godziło jeść, ani tym, którzy z nim byli, tylko samym kapłanom.5 Alboście nie czytali w , że w sabat i kapłani w kościele sabat gwałcą, a bez winy są?6 Ale mówię wam, tu większy jest niż .7 A gdybyście wiedzieli, co to jest: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary, nie potępialibyście niewinnych;8 Syn człowieczy Panem jest i sabatu.9 A odszedłszy stamtąd przyszedł do ich;10 A oto był tam człowiek mający rękę uschłą; i pytali go, mówiąc: Godzili się w sabat uzdrawiać? aby go oskarżyli.11 A on im rzekł: Któryż człowiek z was będzie, który by miał owcę jedną, a gdyby mu ta w sabat w dół wpadła, jej nie dobędzie i nie wyciągnie?12 A czemże zacniejszy jest człowiek niżeli owca? godzi się w sabat dobrze czynić.13 rzekł człowiekowi : Wyciągnij rękę twoję; a on wyciągnął, i przywrócona jest do zdrowia jako i druga.14 A wyszedłszy Faryzeuszowie, uczynili radę przeciwko niemu, go stracili.15 Ale Jezus poznawszy to, odszedł stamtąd, i szedł za nim lud wielki; i uzdrowił one wszystkie,16 I przygroził im, aby go nie objawiali,17 Żeby się wypełniło, co powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego:18 Oto ten sługa mój, któregom obrał, ten umiłowany mój, w którym się upodobało mojej; położę ducha mojego na nim, a sąd narodom opowie;19 Nie będzie się wadził, ani będzie wołał, i nikt na ulicach nie usłyszy głosu jego;20 Trzciny nałamanej nie dołamie, a lnu kurzącego się nie zagasi, aż wystawi sąd ku zwycięstwu;21 A w imieniu jego narodowie będą nadzieję mieli.22 Tedy przywiedziono do niego opętanego, ślepego i niemego, i uzdrowił go, tak iż on ślepy i niemy i mówił i widział.23 I zdumiał się lud, i mówili: Nie tenże jest on syn Dawidowy?24 Ale Faryzeuszowie usłyszawszy to, rzekli: Ten nie wygania dyjabłów, tylko przez Beelzebuba, książęcia dyjabelskiego.25 Lecz Jezus widząc myśli ich, rzekł im: Każde królestwo rozdzielone samo przeciwko sobie pustoszeje, i każde miasto albo dom, sam przeciwko sobie rozdzielony, nie ostoi się.26 A szatan szatana wygania, sam przeciwko sobie rozdzielony jest; się tedy ostoi królestwo jego?27 A jeźliż ja przez Beelzebuba wyganiam dyjabły, synowie wasi przez kogoż wyganiają? Przetoż oni sędziami waszymi będą;28 A jeźliż ja duchem Bożym wyganiam dyjabły, tedyż do was przyszło królestwo Boże.29 Albo jakoż może kto do domu mocarza, i sprzęt jego rozchwycić, jeźliby nie związał mocarza onego? toż dopiero dom jego rozchwyci.30 Kto nie jest ze mną, przeciwko mnie jest, a kto nie zbiera ze mną, rozprasza.31 Dlatego powiadam wam: Wszelki grzech i bluźnierstwo ludziom odpuszczone będzie; ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie będzie odpuszczone ludziom.32 I ktobykolwiek rzekł słowo przeciwko Synowi człowieczemu, będzie mu odpuszczono; ale kto by mówił przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczono, ani w tym wieku ani w przyszłym.33 Czyńcież albo drzewo dobre, i owoc jego dobry; albo czyńcie drzewo złe, i owoc jego zły; albowiem z owocu drzewo poznane bywa.34 Rodzaju jaszczurczy! jakoż możecie mówić dobre rzeczy, będąc złymi, gdyż z obfitości serca usta mówią?35 Dobry człowiek z dobrego skarbu serca wynosi rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu wynosi rzeczy złe.36 Ale powiadam wam, iż z każdego słowa próżnego, które by mówili ludzie, dadzą z niego liczbę w dzień sądny;37 Albowiem z mów twoich będziesz usprawiedliwiony, i z mów twoich będziesz osądzony.38 Tedy odpowiedzieli niektórzy z nauczonych w Piśmie i Faryzeuszów, mówiąc: Nauczycielu, chcemy od ciebie znamię widzieć.39 A on odpowiadając rzekł im: Rodzaj zły i cudzołożny znamienia szuka; ale mu nie będzie znamię dane, tylko ono znamię Jonasza proroka.40 Albowiem jako Jonasz był w brzuchu wieloryba trzy dni i trzy noce, tak będzie Syn człowieczy w sercu ziemi trzy dni i trzy noce.41 Mężowie Niniwiccy staną na sądzie z tym rodzajem, i potępią go, przeto że pokutowali na kazanie Jonaszowe; a oto tu więcej niżeli Jonasz.42 Królowa z południa stanie na sądzie z tym rodzajem, i potępi go; iż przyszła od krajów ziemi, aby słuchała mądrości Salomonowej; a oto tu więcej niżeli Salomon.43 A gdy nieczysty duch od człowieka wychodzi, przechadza się po miejscach suchych, szukając , ale nie znajduje.44 Tedy mówi: Wrócę się do domu mego, skądem wyszedł; a przyszedłszy znajduje go próżny i umieciony i ochędożony.45 Tedy idzie, i bierze z sobą inszych duchów gorszych, niżeli sam: a wszedłszy mieszkają tam, i bywają ostatnie rzeczy człowieka onego gorsze, niżeli pierwsze. Tak się stanie i temu rodzajowi złemu.46 A gdy on jeszcze mówił do ludu, oto matka i bracia jego stali przed domem chcąc z nim mówić.47 I rzekł mu niektóry: Oto matka twoja i bracia twoi stoją przed domem, chcąc z tobą mówić.48 A on odpowiadając, rzekł temu, co mu to powiedział: Któraż jest matka moja? i którzy są bracia moi?49 A wyciągnąwszy rękę swoję na uczniów swoich, rzekł: Oto matka moja i bracia moi!50 Albowiem ktobykolwiek czynił wolę Ojca mojego, który jest w niebiesiech, ten jest bratem moim, i siostrą i matką.
1 A dnia wyszedłszy Jezus z domu, usiadł nad morzem:2 I zebrał się do niego wielki lud, tak wstąpiwszy w łódź, siedział, a lud stał na brzegu.3 I mówił do nich wiele w podobieństwach i rzekł: Oto wyszedł rozsiewca, aby rozsiewał;4 A gdy on rozsiewał, niektóre padło podle drogi; i przyleciały ptaki, a podziobały je.5 Drugie padło na miejsce opoczyste, gdzie nie miało wiele ziemi; i weszło, iż nie miało głębokości ziemi.6 Ale gdy słońce weszło, wygorzało, a iż nie miało korzenia, uschło.7 A drugie padło między ciernie, i wzrosły ciernie, a zadusiły je.8 A drugie padło na ziemię dobrą i wydało pożytek, setny, drugie sześćdziesiątny, a drugie trzydziestny.9 Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.10 przystąpiwszy uczniowie, rzekli mu: Dlaczegoż im w podobieństwach mówisz?11 A on odpowiadając, rzekł im: Wam dano wiedzieć tajemnicę królestwa niebieskiego, ale onym nie dano;12 kto ma, będzie mu dano, i obfitować będzie, ale kto nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.13 Dlategoć im w podobieństwach mówię, iż widząc nie widzą, i słysząc nie słyszą, ani rozumieją.14 I pełni się w nich proroctwo Izajaszowe, które mówi: Słuchem słuchać będziecie, ale nie zrozumiecie; i widząc widzieć będziecie, ale nie ujrzycie;15 Albowiem zatyło serce ludu tego, a uszyma ciężko słyszeli, i oczy swe zamrużyli, żeby kiedy oczyma nie widzieli i uszyma nie słyszeli, a sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili się, a uzdrowiłbym je.16 Ale oczy wasze błogosławione, że widzą, i uszy wasze, że słyszą;17 Bo zaprawdę powiadam wam, iż wiele proroków i sprawiedliwych żądało widzieć to, co wy widzicie, ale nie widzieli, i słyszeć to, co słyszycie, ale nie słyszeli.18 Wy tedy słuchajcie podobieństwa onego rozsiewcy.19 Gdy kto słucha słowa o tem królestwie, a nie rozumie, przychodzi on zły i porywa to, co wsiano w serce jego; tenci jest on, który podle drogi posiany jest.20 A na opoczystych miejscach posiany, ten jest, który słucha słowa i zaraz je z radością przyjmuje;21 Ale nie ma korzenia w sobie, lecz doczesny jest; a gdy przychodzi ucisk, albo prześladowanie dla słowa, wnet się gorszy.22 A między ciernie posiany, ten jest, który słucha słowa; ale pieczołowanie świata tego i omamienie bogactw zadusza słowo, i staje się bez pożytku.23 A na dobrej ziemi posiany, jest ten, który słucha słowa i rozumie, tenci pożytek przynosi; a przynosi jeden setny, drugi sześćdziesiątny, a drugi trzydziestny.24 Drugie podobieństwo przełożył im, mówiąc: Podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi, rozsiewającemu dobre na roli swojej.25 A gdy ludzie zasnęli, przyszedł nieprzyjaciel jego, i nasiał kąkolu między pszenicą, i odszedł.26 A gdy urosła trawa i pożytek przyniosła, tedy się pokazał i kąkol.27 Tedy przystąpiwszy słudzy gospodarscy, rzekli mu: Panie! izaliś dobrego nasienia nie nasiał na roli twojej? Skądże tedy ma kąkol?28 A on im rzekł: Nieprzyjaciel człowiek to uczynił. I rzekli słudzy do niego: A chceszże, iż pójdziemy, a zbierzemy go?29 A on rzekł: Nie! byście zbierając kąkol, nie wykorzenili zaraz z nim i pszenicy.30 Dopuśćcie obojgu rość aż do żniwa; a czasu żniwa rzekę żeńcom: Zbierzcie kąkol, a zwiążcie go w snopki ku spaleniu; ale pszenicę zgromadźcie do gumna mojego.31 Insze podobieństwo przełożył im, mówiąc: Podobne jest królestwo niebieskie ziarnu gorczycznemu, które wziąwszy człowiek, wsiał na roli swojej.32 Które najmniejszeć jest ze wszystkich nasion; ale kiedy urośnie, największe jest ze wszystkich jarzyn, i staje się drzewem, tak iż ptaki niebieskie przylatując, gniazda sobie czynią na gałązkach jego.33 Insze podobieństwo powiedział im: Podobne jest królestwo niebieskie kwasowi, który wziąwszy , zakryła we trzy miary mąki, ażby wszystka skwaśniała.34 To wszystko mówił Jezus w podobieństwach do ludu, a bez podobieństwa nie mówił do nich;35 Aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka mówiącego: Otworzę w podobieństwach usta moje, wypowiem skryte rzeczy od założenia świata.36 Tedy rozpuściwszy on lud, przyszedł Jezus do domu; i przystąpili do niego uczniowie jego, mówiąc: Wyłóż nam podobieństwo o kąkolu onej roli.37 A on odpowiadając, rzekł im: Ten, który rozsiewa dobre nasienie, jest Syn człowieczy;38 A rola jest świat, a dobre nasienie są synowie królestwa; ale kąkol są synowie onego złego;39 Nieprzyjaciel zasię, który go rozsiał, jestci dyjabeł, a żniwo jest dokonanie świata, a żeńcy są Aniołowie.40 Jako tedy zbierają kąkol, a palą go ogniem, tak będzie przy dokonaniu świata tego.41 Pośle Syn człowieczy Anioły swoje, a oni zbiorą z królestwa jego wszystkie zgorszenia, i te, którzy czynią;42 I wrzucą je w piec ognisty, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.43 Tedy sprawiedliwi lśnić się będą jako słońce w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.44 Zasię podobne jest królestwo niebieskie skarbowi skrytemu w roli, który znalazłszy człowiek skrył, i od radości, którą miał z niego, odchodzi, i wszystko, co ma, sprzedaje, i kupuje onę rolę.45 Zasię podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi kupcowi, szukającemu pięknych pereł;46 Który znalazłszy jednę perłę bardzo drogą, odszedł, i posprzedawał wszystko, co miał, i kupił ją.47 Zasię podobne jest królestwo niebieskie niewodowi zapuszczonemu w morze, i ryby wszelkiego rodzaju zagarniającemu.48 Który gdy był pełen, wyciągnęli rybitwi na brzeg, a usiadłszy, wybierali dobre ryby w naczynia, a złe wyrzucali.49 Takci będzie przy dokonaniu świata; wynijdą Aniołowie, i wyłączą złe z pośrodku sprawiedliwych,50 I wrzucą je w piec ognisty; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.51 Rzekł im Jezus: Wyrozumieliście to wszystko? Rzekli mu: Tak, Panie!52 A on im rzekł: każdy nauczony w Piśmie, wyćwiczony w królestwie niebieskiem, podobny jest człowiekowi gospodarzowi, który wynosi z skarbu swego nowe i stare rzeczy.53 I stało się, gdy Jezus dokończył tych podobieństw, puścił się stamtąd.54 A przyszedłszy do ojczyzny swojej, nauczał je w ich, tak iż się bardzo zdumiewali i mówili: Skądże temu ta mądrość, i ta moc?55 ten nie jest on syn cieśli? Izaż matki jego nie Maryją, a bracia jego , i Jozes, i Szymon, i Judas?56 A siostry jego izali wszystkie u nas nie są? Skądże tedy temu to wszystko?57 I gorszyli się z niego; ale Jezus rzekł im: Nie jest prorok beze czci, tylko w ojczyźnie swojej i w domu swoim.58 I nie uczynił tam wiele cudów dla niedowiarstwa ich.
1 W on czas usłyszał Herod Tetrarcha, wieść o Jezusie.2 I rzekł sługom swoim: Tenci jest Jan Chrzciciel; on to zmartwychwstał, i dlatego się cuda przez niego dzieją.3 Herod pojmawszy Jana, związał go był i wsadził do więzienia dla Herodyjady, żony Filipa, brata swego.4 Bo mu Jan mówił: Nie godzi ci się jej mieć.5 Ale gdy go on chciał zabić, bał się ludu: albowiem go za proroka mieli.6 Gdy obchodzono dzień narodzenia Herodowego, tańcowała córka Herodyjady w pośrodku gości, i podobała się Herodowi.7 Skąd pod przysięgą obiecał jej dać, czegobykolwiek żądała.8 A ona przedtem będąc naprawiona od matki swojej, rzekła: Daj mi tu na misie głowę Jana Chrzciciela.9 I zasmucił się król; ale dla przysięgi i dla spółsiedzących kazał jej dać.10 A posławszy kata, ściął Jana w więzieniu.11 I przyniesiono głowę jego na misie, i oddano dzieweczce, i odniosła ją matce swojej.12 A przyszedłszy uczniowie jego wzięli ciało i pogrzebli je, a szedłszy powiedzieli Jezusowi.13 To usłyszawszy Jezus, ustąpił stamtąd w łodzi na miejsce puste osobno; a usłyszawszy lud, szli za nim z miast pieszo.14 Wyszedłszy tedy Jezus ujrzał wielki lud, i użalił się ich, a uzdrawiał chore ich.15 A gdy nadchodził wieczór, przystąpili do niego uczniowie jego, mówiąc: Puste jest to miejsce, a czas już przeminął; rozpuść ten lud, aby odszedłszy do miasteczek, kupili sobie żywności.16 A Jezus im rzekł: Nie potrzeba im odchodzić, dajcie wy im co jeść.17 Ale mu oni rzekli: Nie mamy tu, tylko pięć chlebów i dwie ryby.18 A on rzekł: Przynieście mi je tu.19 I rozkazawszy ludowi usiąść na trawie, wziął pięć chlebów i dwie ryby, a wejrzawszy w niebo, błogosławił, a łamiąc dawał uczniom chleby, a uczniowie ludowi.20 I jedli wszyscy, a nasyceni byli; i zebrali, co zbywało ułomków, dwanaście koszów pełnych.21 A tych, którzy jedli, było około pięciu tysięcy mężów, oprócz niewiast i dziatek.22 A wnetże przymusił Jezus uczniów swoich, aby wstąpili w łódź, i uprzedzili go na drugą stronę, ażby rozpuścił lud.23 A rozpuściwszy lud, wstąpił na górę z osobna, aby się modlił; a gdy był wieczór, sam tam był.24 A łódź już w pośrodku morza będąc, miotana była od wałów; albowiem był wiatr przeciwny.25 Lecz o czwartej straży nocnej szedł do nich Jezus, chodząc po morzu.26 A ujrzawszy go uczniowie po morzu chodzącego, zatrwożyli się, mówiąc: Obłuda to jest! i od krzyknęli.27 Lecz rzekł do nich Jezus, mówiąc: Ufajcie! Jam ci to jest; nie bójcie się.28 A odpowiadając mu Piotr rzekł: Panie! Jeźliżeś ty jest, każ mi przyjść do ciebie po wodzie.29 A on rzekł: Pójdź! A Piotr, wystąpiwszy z łodzi, szedł po wodzie, aby przyszedł do Jezusa;30 Ale widząc wiatr gwałtowny, zląkł się; a gdy począł tonąć, zakrzyknął, mówiąc: Panie, ratuj mię!31 A Jezus zaraz wyciągnąwszy rękę, uchwycił go i rzekł mu: O małowierny! przeczżeś wątpił?32 A gdy oni wstąpili w łódź, uciszył się wiatr.33 A ci, którzy byli w łodzi, przystąpiwszy pokłonili mu się, mówiąc: Prawdziwie jesteś Synem Bożym.34 I przeprawiwszy się, przyszli do ziemi Gienezaret.35 A poznawszy go mężowie miejsca onego, posłali do onej okolicznej krainy; i przyniesiono do niego wszystkie, którzy się źle mieli.36 I prosili go, aby się tylko podołku szaty jego dotykali; a którzykolwiek się dotknęli, uzdrowieni są.
Słowniczek archaizmów (30)
zakonie
Prawo Mojżeszowe (Tora)
iż
że
kościół
zbór; wspólnota wierzących
albowiem
ponieważ, bo
bóżnicy
synagogi
izali, izaż
czyż? (pytanie retoryczne)
przeto, przetoż
dlatego
tedy, tedyż
wtedy, zatem
onego, onej, onych, onemu, onym
ten, tamten
jakoby
jak gdyby; żeby
duszy
życie, osoba, człowiek
wszystek, wszystka, wszystko, wszystkiej
cały, każdy
jeźliby, jeźliż
jeśli
jakoż
a więc, jakże
wnijść
wejdzie, wejść
pierwej
wcześniej, najpierw
odpocznienia
odpoczynek
siedm
siedem
zasię
zaś, natomiast
wnet
zaraz
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
nasienie
potomstwo
snać
może, być może
społem
razem
niewiasta
kobieta
nieprawość
bezprawie, grzech
precz
daleko, na zewnątrz
zowią
nazywają
jakób
Jakub
bojaźni
cześć, lęk; „bojaźń Pańska” = cześć i posłuszeństwo wobec Boga
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.