1 A wyszedłszy Jezus z szedł; i przystąpili uczniowie jego, aby mu ukazali budowanie kościelne.2 I rzekł im Jezus: nie widzicie tego ? Zaprawdę powiadam wam, nie zostanie tu kamień na kamieniu, który by nie był rozwalony.3 A gdy siedział na górze oliwnej, przystąpili do niego uczniowie osobno, mówiąc: Powiedz nam, kiedy się to stanie, i co za znak przyjścia twego i dokonania świata?4 I odpowiadając Jezus, rzekł im: Patrzcie, aby was kto nie zwiódł.5 wiele ich przyjdzie pod imieniem mojem, mówiąc: Jam jest Chrystus; i wiele ich zwiodą.6 I usłyszycie wojny i wieści o wojnach; patrzcież, abyście sobą nie trwożyli; albowiem musi to wszystko być, ale jeszcze nie tu jest koniec.7 Albowiem powstanie naród przeciwko narodowi, i królestwo przeciwko królestwu, i będą głody i mory i trzęsienia ziemi miejscami.8 Ale to wszystko jest początkiem boleści.9 was podadzą w udręczenie, i będą was zabijać, i będziecie w nienawiści u wszystkich narodów dla imienia mego.10 A tedy wiele się ich zgorszy, a jedni drugich wydadzą, i jedni drugich nienawidzieć będą.11 I wiele fałszywych proroków powstanie, i zwiodą wielu.12 A się rozmnoży , oziębnie miłość wielu.13 Ale kto wytrwa aż do końca, ten zbawion będzie.14 I będzie kazana ta Ewangielija królestwa po wszystkim świecie, na wszystkim narodom. A tedyć przyjdzie koniec.15 gdy ujrzycie spustoszenia, opowiedzianą przez Danijela proroka, stojącą na miejscu świętem, (kto czyta, niechaj uważa),16 Tedy ci, co będą w ziemi Judzkiej, niech uciekają na góry;17 A kto na dachu, niechaj nie zstępuje, aby co wziął z domu swego;18 A kto na roli, niech się nazad nie wraca, aby wziął szaty swe.19 A biada brzemiennym i piersiami karmiącym w one dni!20 Przetoż módlcie się, aby nie było uciekanie wasze w zimie, albo w sabat.21 Albowiem naonczas będzie wielki ucisk, jaki nie był od początku świata aż dotąd, ani potem będzie.22 A gdyby nie były skrócone one dni, nie byłoby zbawione żadne ciało: ale dla wybranych będą skrócone one dni.23 Tedy wam kto rzekł: Oto tu jest Chrystus, albo tam, nie wierzcie.24 Albowiem powstaną fałszywi Chrystusowie, i fałszywi prorocy, i czynić będą znamiona wielkie i cuda, tak iżby zwiedli (by można) i wybrane.25 Otom wam przepowiedział.26 Jeźliby wam tedy rzekli: Oto na puszczy jest, nie wychodźcie; oto w komorach, nie wierzcie.27 Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca i ukazuje się aż na zachód, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.28 Bo gdziekolwiek będzie ścierw, tam się zgromadzą i orły.29 A zaraz po utrapieniu dni słońce się zaćmi, a księżyc nie da jasności swojej, i gwiazdy będą padać z nieba, i mocy niebieskie poruszą się.30 Tedyć się ukaże znamię Syna człowieczego na niebie, a tedy będą narzekać wszystkie pokolenia ziemi, i ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego na obłokach niebieskich, z mocą i z chwałą wielką;31 I pośle Anioły swoje z trąbą głosu wielkiego, i zgromadzą wybrane jego od czterech wiatrów, od krajów niebios aż do krajów ich.32 A od drzewa figowego nauczcie się tego podobieństwa: Gdy się już gałąź jego odmładza i liście wypuszcza, poznajecie, iż blisko jest lato.33 Także i wy, gdy ujrzycie to wszystko, poznawajcie, iż blisko jest, a we drzwiach.34 Zaprawdę powiadam wam, że nie przeminie ten wiek, ażby się to wszystko stało.35 Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie przeminą.36 A o onym dniu i godzinie nikt nie wie, ani Aniołowie niebiescy, tylko sam Ojciec mój.37 Ale jako było za dni Noego, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.38 Albowiem jako za dni onych przed potopem jedli, i pili, i ożeniali się i za mąż wydawali, aż do onego dnia, którego wszedł Noe do korabia,39 I nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i zabrał wszystkie: tak będzie i przyjście Syna człowieczego.40 Tedy będą dwaj na roli; jeden będzie wzięty, a drugi zostawiony;41 Dwie będą mleć we młynie; jedna będzie wzięta, a druga zostawiona;42 Czujcież tedy, ponieważ nie wiecie, której godziny Pan wasz przyjdzie.43 A to wiedzcie, że, gdyby wiedział gospodarz, o której straży złodziej ma przyjść, wżdyby czuł, i nie dałby podkopać domu swego.44 Przetoż i wy bądźcie gotowi; bo której się godziny nie spodziejecie, Syn człowieczy przyjdzie.45 Któryż tedy jest sługa wierny i roztropny, którego postanowił pan jego nad czeladzią swoją, aby im dawał pokarm na czas słuszny?46 Błogosławiony on sługa, którego by, przyszedłszy Pan jego, znalazł tak czyniącego;47 Zaprawdę powiadam wam, że go nad wszystkiemi dobrami swemi postanowi.48 A jeźliby rzekł on zły sługa w sercu swojem: Odwłacza pan mój z przyjściem swojem;49 I począłby bić spółsługi, a jeść i pić z pijanicami:50 Przyjdzie pan sługi onego, dnia, którego się nie spodzieje, i godziny, której nie wie;51 I odłączy go, a część jego położy z obłudnikami; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
1 podobne będzie królestwo niebieskie dziesięciu pannom, które wziąwszy lampy swoje, wyszły przeciwko oblubieńcowi.2 A było z nich pięć mądrych, a pięć głupich.3 One głupie wziąwszy lampy swoje, nie wzięły oleju z sobą.4 Lecz mądre wzięły oleju w naczynia swoje z lampami swemi.5 A gdy oblubieniec odwłaczał z przyjściem, zdrzemały się wszystkie i posnęły.6 A o północy stał się krzyk: Oto oblubieniec idzie; wynijdźcie przeciwko niemu!7 Tedy wstały one wszystkie panny i ochędożyły lampy swoje.8 Ale głupie rzekły do mądrych: Dajcie nam z oleju waszego, boć lampy nasze gasną.9 I odpowiedziały one mądre, mówiąc: Nie damy, by nam i wam nie dostało; idźcie raczej do sprzedawających, a kupcie sobie.10 A gdy odeszły kupować, przyszedł oblubieniec; a te, które były gotowe, weszły z nim na ; i zamknione są drzwi.11 Lecz potem przyszły i one drugie panny, mówiąc: Panie, Panie, otwórz nam!12 A on odpowiadając, rzekł: Zaprawdę powiadam wam, nie znam was.13 Czujcież tedy; bo nie wiecie dnia ani godziny, której Syn człowieczy przyjdzie.14 jako człowiek odjeżdżający zwołał sług swoich i oddał im dobra swoje;15 I dał jednemu pięć talentów, a drugiemu dwa, a drugiemu jeden, każdemu według przemożenia jego, i zaraz precz odjechał.16 A poszedłszy on, który wziął pięć talentów, robił niemi, i zyskał drugie pięć talentów.17 Także i on, który wziął dwa, zyskał i ten drugie dwa.18 Ale ten, który wziął jeden, odszedłszy wykopał dół w ziemi, i skrył pieniądze pana swego.19 A po długim czasie przyszedł pan sług, i rachował się z nimi.20 Tedy przystąpiwszy on, który był wziął pięć talentów, przyniósł drugie pięć talentów, mówiąc: Panie! oddałeś mi pięć talentów, otom drugie pięć talentów zyskał niemi.21 I rzekł mu pan jego: To dobrze, sługo dobry i wierny! nad małem byłeś wiernym, nad wielem cię postanowię; do radości pana twego.22 A przystąpiwszy i on, który był dwa talenty wziął, rzekł: Panie! oddałeś mi dwa talenty, otom drugie dwa talenty zyskał niemi.23 Rzekł mu pan jego: To dobrze, sługo dobry i wierny! gdyżeś był wierny nad małem, nad wielem cię postanowię; wnijdź do radości pana twego.24 A przystąpiwszy i ten, który był wziął jeden talent, rzekł: Panie! wiedziałem, że jesteś człowiek , który żniesz, gdzieś nie rozsiewał, i zbierasz, gdzieś nie rozsypywał;25 Bojąc się tedy, szedłem i skryłem talent twój w ziemię; oto masz, co twego jest.26 A odpowiadając pan jego, rzekł mu: Sługo zły i gnuśny! wiedziałeś, żnę, gdziem nie rozsiewał, i zbieram, gdziem nie rozsypywał;27 Przetożeś miał pieniądze moje dać tym, co pieniędzmi handlują, a ja przyszedłszy, wziąłbym był, co jest mojego, z lichwą.28 weźmijcie od niego ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów.29 (Albowiem każdemu, który ma, będzie dano, i obfitować będzie; a od tego, który nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.)30 A niepożytecznego sługę wrzućcie do onych ciemności zewnętrznych, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.31 A gdy przyjdzie Syn człowieczy w chwale swojej, i wszyscy święci Aniołowie z nim, tedy usiądzie na chwały swojej,32 I będą zgromadzone przed niego wszystkie narody, i odłączy je, jedne od drugich, jako pasterz odłącza owce od kozłów.33 A postawi owce po prawicy swojej, a kozły po lewicy.34 Tedy rzecze król tym, którzy będą po prawicy jego: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mego! odziedziczcie królestwo wam zgotowane od założenia świata.35 Albowiem łaknąłem, a daliście mi jeść; pragnąłem, a daliście mi pić; byłem gościem, a przyjęliście mię;36 Byłem nagim, a przyodzialiście mię; byłem chorym, a nawiedziliście mię; byłem w więzieniu, a przychodziliście do mnie.37 Tedy mu odpowiedzą sprawiedliwi, mówiąc: Panie! kiedyżeśmy cię widzieli łaknącym, a nakarmiliśmy cię? albo pragnącym, a napoiliśmy cię?38 I kiedyśmy cię widzieli gościem, a przyjęliśmy cię? albo nagim, a przyodzialiśmy cię?39 Albo kiedyśmy cię widzieli chorym, albo w więzieniu, a przychodziliśmy do ciebie?40 A odpowiadając król, rzecze im: Zaprawdę powiadam wam, cokolwiekieście uczynili jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili.41 Potem rzecze i tym, którzy będą po lewicy: Idźcie ode mnie, przeklęci! w ogień wieczny, który zgotowany jest dyjabłu i Aniołom jego.42 Albowiem łaknąłem, a nie daliście mi jeść; pragnąłem, a nie daliście mi pić;43 Byłem gościem, a nie przyjęliście mię; nagim, a nie przyodzialiście mię; chorym i w więzieniu, a nie nawiedziliście mię.44 Tedy mu odpowiedzą i oni, mówiąc: Panie! kiedyśmy cię widzieli łaknącym, albo pragnącym, albo gościem, albo nagim, albo chorym, albo w więzieniu, a nie służyliśmy tobie?45 Tedy im odpowie, mówiąc: Zaprawdę powiadam wam, czegościekolwiek nie uczynili jednemu z tych najmniejszych, i mnieście nie uczynili.46 I pójdą ci na męki wieczne; ale sprawiedliwi do wiecznego.
1 I stało się, gdy dokończył Jezus tych wszystkich mów, rzekł do uczniów swoich:2 Wiecie, po dwóch dniach będzie wielkanoc, a Syn człowieczy będzie wydany, aby był ukrzyżowany.3 się zebrali kapłani i nauczeni w Piśmie i starsi ludu do dworu najwyższego kapłana, którego zwano Kaifasz;4 I naradzali się, Jezusa zdradą pojmali i zabili;5 Lecz mówili: Nie w święto, aby nie był rozruch między ludem.6 A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona trędowatego,7 Przystąpiła do niego , mająca słoik alabastrowy maści bardzo kosztownej, i wylała ją na głowę jego, gdy siedział u stołu.8 Co widząc uczniowie jego, rozgniewali się, mówiąc: I na ta utrata?9 mogła być ta maść drogo sprzedana, i mogło się to dać ubogim.10 Co gdy poznał Jezus, rzekł im: się przykrzycie tej niewieście? Dobry zaprawdę uczynek uczyniła przeciwko mnie.11 Albowiem ubogie zawsze macie z sobą, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.12 Bo ona wylawszy tę maść na ciało moje, uczyniła to, gotując mię ku pogrzebowi.13 Zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek będzie kazana ta Ewangielija po wszystkim świecie, i to będzie powiadano, co ona uczyniła, na pamiątkę jej.14 Tedy odszedłszy jeden ze dwunastu, którego zwano Judaszem Iszkaryjotem, do przedniejszych kapłanów,15 Rzekł im: Co mi chcecie dać, a ja go wam wydam? A oni mu odważyli trzydzieści srebrników.16 A odtąd szukał czasu sposobnego, aby go wydał.17 A pierwszego dnia przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc mu: Gdzież chcesz, żeć nagotujemy, abyś jadł baranka?18 A on rzekł: Idźcie do miasta, do niektórego człowieka, a rzeczcie mu: Kazałci nauczyciel powiedzieć: Czas mój blisko jest, u ciebie jeść będę baranka z uczniami moimi.19 I uczynili uczniowie, jako im Jezus, i nagotowali baranka.20 A gdy był wieczór, usiadł za stołem ze dwunastoma.21 A gdy jedli, rzekł: Zaprawdę powiadam wam, iż jeden z was wyda mię.22 I zasmuciwszy się bardzo, poczęli mówić do niego każdy z nich: Azażem ja jest Panie?23 A on odpowiadając, rzekł: Który macza ze mną rękę w misie, ten mię wyda.24 Synci człowieczy idzie, jako napisano o nim; ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy wydany bywa! dobrze by mu było, by się był nie narodził ten człowiek.25 A odpowiadając Judasz, który go wydawał, rzekł: Izalim ja jest, Mistrzu? Mówi mu: Tyś powiedział.26 A gdy oni jedli, wziąwszy Jezus chleb, a pobłogosławiwszy łamał, i dał uczniom i rzekł: Bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje.27 A wziąwszy kielich i podziękowawszy, dał im, mówiąc: Pijcie z tego wszyscy;28 Albowiem to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów.29 Ale powiadam wam, iż nie będę pił odtąd z tego rodzaju winnej macicy, aż do dnia , gdy go będę pił z wami nowy w królestwie Ojca mego.30 I zaśpiewawszy pieśń, wyszli na górę oliwną.31 Tedy im rzekł Jezus: Wy wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy; albowiem napisano: Uderzę pasterza, i będą rozproszone owce .32 Lecz gdy ja zmartwychwstanę, poprzedzę was do Galilei.33 A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Choćby się wszyscy zgorszyli z ciebie, ja się nigdy nie zgorszę.34 Rzekł mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, iż tej nocy, niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.35 Rzekł mu Piotr: Choćbym z tobą miał i umrzeć, nie zaprę się ciebie. Także i wszyscy uczniowie mówili.36 Tedy przyszedł Jezus z nimi na miejsce, które zwano Gietsemane, i rzekł uczniom: Siądźcież tu, aż odszedłszy, będę się tam modlił.37 A wziąwszy z sobą Piotra i dwóch synów Zebedeuszowych, począł się smęcić i tęsknić.38 Tedy im rzekł Jezus: Smętna jest moja aż do śmierci; zostańcież tu, a czujcie ze mną.39 A postąpiwszy trochę, padł na swoje, modląc się i mówiąc: Ojcze mój, można, niech mię ten kielich minie; a nie jako ja chcę, ale jako ty.40 Tedy przyszedł do uczniów, i znalazł je śpiące, i rzekł Piotrowi: Takżeście nie mogli przez jednę godzinę czuć ze mną?41 Czujcież, a módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie; duchci jest ochotny, ale ciało mdłe.42 po wtóre odszedłszy, modlił się, mówiąc: Ojcze mój, jeźli mię nie może ten kielich minąć, tylko abym go pił, niech się stanie wola twoja.43 A przyszedłszy, znalazł je zasię śpiące; albowiem oczy ich były obciążone.44 A zaniechawszy ich, znowu odszedł i modlił się po trzecie, też słowa mówiąc.45 Tedy przyszedł do uczniów swoich i rzekł im: Śpijcież już i odpoczywajcie; oto się przybliżyła godzina, a Syn człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.46 Wstańcie, pójdźmy! oto się przybliżył ten, który mię wydaje.47 A gdy on jeszcze mówił, oto Judasz, jeden z dwunastu, przyszedł, a z nim wielka zgraja z mieczami i z kijami, od przedniejszych kapłanów i starszych ludu;48 Ale ten, który go wydawał, dał był im znak, mówiąc: Któregokolwiek pocałuję, tenci jest; imajcież go.49 A przystąpiwszy do Jezusa, rzekł: Bądź pozdrowiony, Mistrzu! i pocałował go.50 Ale mu rzekł Jezus: Przyjacielu! na coś przyszedł? Tedy przystąpiwszy, rzucili ręce na Jezusa i pojmali go.51 A oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnął rękę, i dobył miecza swego, a uderzywszy sługę kapłana najwyższego, uciął mu ucho.52 Tedy mu rzekł Jezus: Obróć miecz swój na miejsce jego; albowiem wszyscy, którzy miecz biorą, od miecza poginą.53 mniemasz, że bym nie mógł teraz prosić Ojca mego, a stawiłby mi więcej niż dwanaście wojsk Aniołów?54 Ale jakożby się wypełniły Pisma, które mówią, iż się tak musi stać?55 Onejże godziny mówił Jezus do onej zgrai: Wyszliście jako na zbójcę z mieczami i z kijmi, pojmać mię; na każdy dzień siadałem u was, ucząc w kościele, a nie pojmaliście mię.56 Aleć się to stało, aby się wypełniły Pisma prorockie. Tedy uczniowie jego wszyscy opuściwszy go, uciekli.57 A oni pojmawszy Jezusa, wiedli go do Kaifasza, najwyższego kapłana, gdzie się byli zebrali nauczeni w Piśmie i starsi.58 Ale Piotr szedł za nim z daleka aż do dworu najwyższego kapłana; a wszedłszy tam, siedział z sługami, aby ujrzał koniec.59 Ale przedniejsi kapłani i starsi, i wszelka rada szukali fałszywego przeciwko Jezusowi, aby go na śmierć wydali.60 Ale nie znaleźli; i choć wiele fałszywych świadków przychodziło, przecię nie znaleźli. A na wystąpiwszy dwaj fałszywi świadkowie,61 Rzekli: Ten mówił: Mogę rozwalić Boży, a za trzy dni zbudować go.62 A wstawszy najwyższy kapłan, rzekł mu: Nic nie odpowiadasz? Cóż to jest, co ci przeciwko tobie świadczą?63 Lecz Jezus milczał. A odpowiadając najwyższy kapłan rzekł: Poprzysięgam cię przez Boga żywego, abyś nam powiedział, jeźliś ty jest Chrystus, on Syn Boży?64 Rzekł mu Jezus: Tyś powiedział; wszakże powiadam wam: Odtąd ujrzycie Syna człowieczego siedzącego na prawicy mocy Bożej, i przychodzącego na obłokach niebieskich.65 Tedy najwyższy kapłan rozdarł szaty swoje, mówiąc: Bluźnił! Cóż jeszcze potrzebujemy świadków? Otoście teraz słyszeli bluźnierstwo jego.66 Cóż się wam zda? A oni odpowiadając, rzekli: Winien jest śmierci.67 Tedy plwali na oblicze jego, i pięściami go bili, a drudzy go policzkowali,68 Mówiąc: Prorokuj nam, Chrystusie! kto jest ten, co cię uderzył?69 Ale Piotr siedział przed domem na podwórzu. Tedy przystąpiła do niego jedna dziewka, mówiąc: I tyś był z tym Jezusem Galilejskim.70 A on się zaprzał przed wszystkimi, mówiąc: Nie wiem, co powiadasz.71 A gdy on wychodził do przysionka, ujrzała go insza dziewka, i rzekła do tych, co tam byli: I tenci był z tym Jezusem Nazareńskim.72 Tedy po wtóre zaprzał się z przysięgą, mówiąc: Nie znam tego człowieka.73 A przystąpiwszy po małej chwilce ci, co tam stali, rzekli Piotrowi: Prawdziwie i tyś jest z nich; bo i twoja ciebie wydaje.74 Tedy się począł przeklinać i przysięgać, mówiąc: Nie znam tego człowieka; a zarazem kur zapiał.75 I wspomniał Piotr na słowa Jezusowe, który mu był powiedział: Pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz; a wyszedłszy , gorzko płakał.
Słowniczek archaizmów (35)
kościół, kościoła
zbór; wspólnota wierzących
azaż, izaż
czyż? (pytanie retoryczne)
wszystko, wszystkiego
cały, każdy
albowiem
ponieważ, bo
tedy
wtedy, zatem
iż, iżby
że
nieprawość
bezprawie, grzech
świadectwo, świadectwa
w Biblii często: przykazania Boże; „skrzynia świadectwa”
przetoż
dlatego
obrzydliwość
coś odrażającego w oczach Boga
jeźli, jeźliby
jeśli
onego, onej, onych, onym
ten, tamten
snać
może, być może
wesele
radość
precz
daleko, na zewnątrz
wnijdź
wejdzie, wejść
srogi
surowy, groźny
stolicy
tron (także: stolica)
zaiste
naprawdę, zaprawdę
żywota
życie; także: łono, brzuch
przedniejsi, przedniejszych
najznamienitszy, naczelny
jakoby
jak gdyby; żeby
niewiasta
kobieta
cóż
co
przecz
dlaczego
rozkazał
polecić, nakazać; polecenie
trzody
stado
pierwej
wcześniej, najpierw
dusza
życie, osoba, człowiek
oblicze
twarz; „przed obliczem” = w obecności
wszakże
jednak, przecież
zasię
zaś, natomiast
wnet
zaraz
ostatek
reszta
mowa
słowo, wypowiedź; także: język
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.